Jerez flamenkosunun doğduğu yer
Santiago ve San Miguel: Jerez mahalleleri
Jerez flamenkosunu şekillendiren iki eski bölge, surların dışında nasıl büyüdükleri ve şarkılarının nasıl farklılaştığı, bir tarihçinin anlatımıyla.
Tablao'da yerinizi ayırtın ↗Surların dışındaki iki bölge
Jerez'in flamenko hikâyesi genellikle iki mahalle üzerinden anlatılır: Santiago ve San Miguel. Tarihçi Pierre Lefranc, 15. yüzyılın ortalarında, Müslüman İspanya'nın yeniden fethi son aşamalarına yaklaşırken, Triana'nın Sevilla surlarının dışında önemli ölçüde büyüdüğünü ve Jerez ile Cádiz'de benzer üç yeni bölgenin geliştiğini yazar. Jerez'deki ikisi San Miguel ve Santiago'ydu. Yüzyıllar sonra bunlar, Triana ve Cádiz'in Santa María'sıyla birlikte Endülüs'ün en önemli Roman nüfus ve kültür merkezleri arasındaydı.
Roman ailelerin neden oraya yerleştiği
Lefranc, Endülüslü Roman ailelerin göçebeliği bıraktıklarında, 16. veya 17. yüzyılda bilinmeyen bir noktada bu dış bölgelere yerleşmiş olmalarının son derece muhtemel olduğunu düşünüyor. Surlarla çevrili şehirler geceleri onlara kapalıydı. Ayrıca, toplumdaki yerleri belirsiz olan azınlıklar arasındaki kültürel alışverişin kanıtlarına işaret ediyor: profesyonel ozanlar, Afrikalı kölelerin torunları ve din değiştirmiş Müslümanlar. Roman aileler, aktarım kanallarını yitirmekte olan gelenekleri benimsedi ve bunlar flamenko haline gelen şeyin dokusuna girdi.
Her barrio nerede yer alır
San Miguel, surlarla çevrili kentin güney tarafında, Guadalete Nehri'ne bakacak şekilde büyürken; Santiago kuzey tarafında, Rota ile Lebrija arasındaki tarım arazilerine doğrudan erişimle gelişti. Lefranc, Santiago'yu Calle Merced ve çevresine, San Miguel'i ise Plaza San Miguel'in batısına yerleştirir. San Miguel'in Romani sakinleri buraya çoğunlukla Plazuela, yani küçük meydan der; Lefranc bunu zihnin plazuelası olarak tanımlar.
San Miguel: bireyciler
Lefranc, San Miguel'in birikimli başarısını çıplak kederin güçlü ifadesine, bir başkaldırı tonuyla birlikte yöneldiğini görür. Beşten az olmamak üzere seguiriyalar bırakan Manuel Molina'yı ve formu yeniden yönlendiren El Loco Mateo'yu anar; soleáyı duygu etrafında yeniden kuran kişi olarak Merced La Serneta'yı gösterir. Antonio Chacón da Romani olmasa da orada doğmuştur. Lefranc, San Miguel'i bireycilerin beşiği olarak adlandırır.
Santiago: hanedanlar
Lefranc'a göre Santiago'nun mirası farklıdır. Bu, ailelerden oluşan bir ağ ve bir cantes kümesidir; keder hem dışa vurulur hem de kontrol altında tutulur. Paco la Luz ile José de Paula'yı ve Borrico, Terremoto, Sernita, Pableras ve Sorderas ailelerini ve şarkıcılarını, kendi döneminin şarkıcıları olan José Mercé ile Fernando de la Morena'ya kadar anar. San Miguel'in birbiri ardına bireyciler sunduğu yerde, der, Santiago cante'yi bir aile yadigârı gibi ele alan hanedanları devreye sokar.
Mülkler ve şenlikli palo
Lefranc, karşıtlığın bir bölümünün işten kaynaklandığını öne sürer. San Miguel demirci ocağı ve kasap gibi kentsel zanaatlarla çevrili kalırken, 19. yüzyıldan, belki daha öncesinden itibaren büyük toprak sahipleri, aileler ya da hatta bir sokak etrafında örgütlenmiş, manijero denen ustabaşıların yönettiği Romani iş ekipleri tutuyordu. Akşamları ve kötü havalarda bu ekipler şarkıya sığınırdı; gitar olmadan, çoğunlukla seguiriyalar ve solearesler, ayrıca birkaç tonás ile birlikte hızlı şenlikli palo. Makineleşme bunu 1960'larda sona erdirdi. Şenlik şarkısında Lefranc, Santiago'nun o hızlı palodan görünüşte tükenmez salvolar savurduğunu, San Miguel'in ise dinlemeye yönelik daha sade bir versiyona meylettiğini görür.
Barrioları bugün görmek
Jerez turizm ofisi, flamenkonun kentte gündelik hayata nasıl ait olduğunu anlamak için San Miguel ile Santiago'nun sokaklarında ve meydanlarında dolaşmayı önerir; dinlemek için tablaolar, tabancolar ve peñaları sıralar. Buralar müze değil, yaşayan yerleşim bölgeleridir; bu yüzden sessizce yürüyün.
Bu hesabın kaynağı
Bu rehberdeki hesap, Fransa, Kuzey Amerika ve Afrika'daki çeşitli üniversitelerde İngiliz edebiyatı profesörü olarak görev yapmış ve flamenkoya ilgisi 1955'te başlayan Pierre Lefranc'ın bir makalesini takip ediyor. İlk olarak Flamenco International dergisinde yayımlandı ve yazar, son paragrafını ve kaynaklarını Kasım 2007'de güncelledi. Bunu, cante jondo üzerine kitabına ve İspanyol tarih araştırmalarına dayanan bir akademisyenin okuması olarak değerlendirin; Jerez hakkında son söz olarak değil.
Karşılaşacağınız isimleri okumak
Lefranc'ın adını andığı şarkıcıların çoğu, El Loco Mateo, Borrico, Terremoto veya La Paquera gibi ağırlıklı olarak takma adlarıyla ya da soyadlarıyla tanınır. Turizm ofisi bunlardan birkaçını Jerez'in büyük isimleri olarak listeliyor. Bir akşam için bunları öğrenmenize gerek yok, ancak Lefranc, aileleri ve mahalleleri Jerez'deki flamenko yaşamının iki sabiti olarak nitelendiriyor; bu da isimlerin neden sürekli karşımıza çıktığını açıklıyor.
Kaynaklar