Palos που μπορεί να ακούσετε: soleá έως martinete

Τι είναι ένα palo

Κάθε φλαμένκο στυλ ονομάζεται palo: μια αναγνωρισμένη φόρμα με τον δικό της ρυθμικό σχεδιασμό, κλίμακα, συγχορδίες, δομή στίχου και τόπο καταγωγής. Το φλαμένκο έχει περισσότερα από πενήντα, και παραδοσιακά ταξινομούνται σε ομάδες, από το βαρύ cante jondo έως το ελαφρύτερο cante chico. Σε ένα tablao δεν θα τα ακούσετε όλα. Θα ακούσετε μια χούφτα από αυτά, και το καθένα έχει τη δική του διάθεση, ταχύτητα και τρόπο να κινεί τον χορευτή.

Compás: ο παλμός κάτω από κάθε palo

Το compás είναι η ισπανική λέξη για το μέτρο, και στο φλαμένκο ονομάζει επίσης τον επαναλαμβανόμενο ρυθμικό κύκλο που ακολουθεί κάθε palo. Πολλά palos κινούνται σε δώδεκα χρόνους, με τους τονισμούς τοποθετημένους διαφορετικά από το ένα palo στο επόμενο. Όταν δεν παίζει κιθαρίστας, οι palmas, τα παλαμάκια, μπορούν να κρατήσουν το compás μόνα τους. Δεν χρειάζεται να μετράτε μαζί. Ακούστε αντί γι' αυτό τη στιγμή που τα παλαμάκια, η κιθάρα και ο τραγουδιστής προσγειώνονται μαζί στον ίδιο χρόνο.

Martinete: τραγούδι χωρίς κιθάρα

Τα martinetes ανήκουν στα tonás, τραγούδια που τραγουδιούνται χωρίς συνοδεία, τα οποία η παραδοσιακή φλαμενκολογία θεωρεί ως την αρχαιότερη σωζόμενη μορφή φλαμένκο. Το στυλ αποδίδεται σε Ρομά σιδηρουργούς, και σε ορισμένες σκηνικές παραστάσεις προστίθεται ένα σφυρί πάνω σε αμόνι για να το θυμίζει. Οι στίχοι συχνά υπαινίσσονται διωγμό, φυλακή και το σιδηρουργείο. Τα τραγούδια πιθανότατα δεν ήταν αληθινά τραγούδια εργασίας, γιατί απαιτούν υπερβολική προσπάθεια για να τραγουδηθούν κατά τη διάρκεια βαριάς δουλειάς.

Soleá: το αργό, σοβαρό palo

Η soleá έχει δώδεκα χρόνους, συνήθως συνοδεύεται από μία κιθάρα και κατά κανόνα φέρει σοβαρούς στίχους. Άλλα palos έχουν αντλήσει το compás τους από τη soleá. Ο ιστορικός Pierre Lefranc πιστώνει στη Merced La Serneta, τραγουδίστρια από τη συνοικία San Miguel της Χερέθ, την επανίδρυση της παράδοσης της soleá γύρω από το συναίσθημα.

Seguiriya: το βάρος της θλίψης

Οι seguiriyas ανήκουν στην ίδια οικογένεια δώδεκα χρόνων με τη soleá, αλλά οι τονισμοί πέφτουν σε διαφορετικό σχεδιασμό και ο παλμός μπορεί να φαίνεται ακανόνιστος σε ένα άπειρο αυτί. Ο Lefranc αναφέρει τον Manuel Molina και τον El Loco Mateo μεταξύ των τραγουδιστών του San Miguel που διαμόρφωσαν τη φόρμα, και περιγράφει το τραγούδι αυτής της συνοικίας ως κλίνον προς τη σφοδρή έκφραση της γυμνής θλίψης.

Το γιορτινό φινάλε

Η Χερέθ χάρισε στο φλαμένκο το πιο γρήγορο γιορτινό πάλο του, έναν ρυθμό δώδεκα χτύπων που το τουριστικό γραφείο αποκαλεί το πιο αυθεντικό ύφος της πόλης. Η προέλευσή του τοποθετείται στις οικογένειες Ρομά της Χερέθ τον 19ο αιώνα. Οδηγεί το τέλος των γιορτών στη Χερέθ, με παλαμάκια, χάλεο και τα βήματα του χορευτή να απαντούν στην κιθάρα.

Φαντάνγκος, τάνγος και άλλα

Τα φαντάνγκος περιγράφονται ως διτροπικά: η εισαγωγή της κιθάρας είναι σε φρυγικό τρόπο, ενώ το τραγούδι αναπτύσσεται σε μείζονα. Τα τάνγος συγκαταλέγονται επίσης στα κύρια πάλος και χρησιμοποιούν φρυγική αρμονία. Ένα πρόγραμμα ταμπλάο μπορεί επίσης να περιλάβει άλλα πάλος, οπότε ένα όνομα που δεν αναγνωρίζετε δεν αποτελεί πρόβλημα. Ο ρυθμός και η διάθεση θα σας πουν αν ένα κομμάτι είναι αργό και σοβαρό ή γρήγορο και γιορτινό.

Τα πέντε πάλος με μια ματιά

Αν τα ονόματα θολώνουν, κρατήστε αυτή τη σύντομη αναφορά στο μυαλό σας. Κάθε παράσταση διαφέρει, οπότε αντιμετωπίστε την ως χάρτη διαθέσεων, όχι ως πρόγραμμα, και μην ανησυχείτε αν ένα κομμάτι δεν ανακοινώνει το όνομά του. Ο ρυθμός και η διάθεση θα σας πουν πολλά ακόμη κι όταν ο τίτλος σας ξεφύγει.

• Μαρτινέτε: τραγούδι χωρίς συνοδεία, σοβαρό, συνδεδεμένο με το σιδηρουργείο
• Σολεά: δώδεκα χτύποι, μία κιθάρα, σοβαροί στίχοι
• Σεγιρίγια: δώδεκα χτύποι, τονισμοί που κάνουν τον παλμό δύσκολο να μετρηθεί
• Το γιορτινό πάλο της Χερέθ: γρήγορο, δώδεκα χτύποι, με παλαμάκια και κραυγές
• Φαντάνγκος: κιθάρα σε φρυγικό τρόπο, τραγούδι σε μείζονα

Πώς να ακούτε

Ξεκινήστε με τη φωνή, μετά προσθέστε την κιθάρα. Οι κιθαρίστες του φλαμένκο χρησιμοποιούν rasgueado, ρυθμικά μοτίβα με χτύπημα χορδών, και falsetas, σύντομες σόλο φράσεις ανάμεσα στις στροφές. Έπειτα παρατηρήστε τον χορευτή, του οποίου τα βήματα απαντούν στον τραγουδιστή· οι τεχνικές της κιθάρας επίσης αρθρώνουν το compás, απαντούν στον τραγουδιστή και δίνουν το σύνθημα στον χορευτή. Τέλος ακούστε τις palmas, που κρατούν τα πάντα ενωμένα. Στο τέλος μιας ώρας θα έχετε ακούσει πώς τα μέρη μιλούν μεταξύ τους, ακόμη κι αν οι λέξεις σας ξεφεύγουν.